تنگه شوتاریکو؛ شگفتی کمتر دیده شده جنوب ایران + ویدئو
جنوب ایران تنها به سواحل نیلگون خلیج فارس و جزایر شناختهشدهاش محدود نمیشود. در امتداد نوار جنوبی کشور، جغرافیایی متفاوت و کمتر معرفیشده وجود دارد که ترکیبی از کوهستان، دره، تنگه و پوشش گیاهی خاص مناطق گرمسیری است. یکی از نمونههای شاخص این چشمانداز متفاوت، تنگه شوتاریکو در استان هرمزگان است؛ منطقهای با ساختار زمینشناسی منحصربهفرد که بهدلیل شباهت ظاهری برخی ارتفاعات اطراف آن به مناظر فرازمینی، گاهی با عنوان کوههای مریخی نیز شناخته میشود.
این تنگه در میان چینخوردگیهای بلند جنوبی قرار گرفته و با وجود فاصله نسبتاً کم از مناطق صنعتی و ساحلی، هنوز فضایی بکر و کمتر دستخورده دارد. همراه سایت گردشگری سپاهان توریسم باشید.
آشنایی با استان هرمزگان و موقعیت منطقه شوتاریکو
استان هرمزگان از نظر وسعت، یکی از پهناورترین استانهای کشور به شمار میرود و برخلاف تصور عمومی، تنها یک استان ساحلی نیست. بخش قابل توجهی از این استان را ارتفاعات، رشتهکوهها و مناطق نیمهکوهستانی تشکیل دادهاند. همین ویژگی باعث تنوع اقلیمی و شکلگیری زیستبومهای متفاوت در نقاط مختلف هرمزگان شده است.
در غرب استان، شهرستان پارسیان قرار دارد؛ منطقهای که در گذشته با نام گاوبندی شناخته میشد و امروزه بهدلیل نخلستانهای گسترده، کشاورزی فعال و آبوهوای معتدلتر نسبت به دیگر نقاط جنوبی، اهمیت ویژهای دارد. وجود ارتفاعات اطراف پارسیان، نقش مؤثری در تعدیل دما و افزایش میزان بارشهای محلی ایفا میکند.
تنگه شوتاریکو کجاست؟
تنگه شوتاریکو در محدوده شهرستان پارسیان استان هرمزگان و در نزدیکی روستای چک چک واقع شده است. این روستا در دهستان مهرگان قرار دارد و فاصله آن تا شهر پارسیان حدود ۲۵ کیلومتر و تا عسلویه نزدیک به ۶۲ کیلومتر است. دسترسی به تنگه از طریق جادههای محلی امکانپذیر است، اما بخش پایانی مسیر نیازمند پیادهروی و درهنوردی است.
مسیر دسترسی و شرایط پیمایش تنگه شوتاریکو
پس از رسیدن به اطراف روستای چک چک، مسیر اصلی بازدید از تنگه آغاز میشود. این مسیر وارد درهای سنگلاخی و نسبتاً ناهموار میشود که در برخی فصلها رودخانهای فصلی در آن جریان دارد. میزان آب بسته به بارشهای سالانه متغیر است و در دورههای کمبارش ممکن است بخشهایی از مسیر خشک باشد.
در طول مسیر دره نوردی، عبور از صخرهها، پیچوخمهای طبیعی و سطوح لغزنده اجتنابناپذیر است. بهدلیل طول مسیر و شاخهشاخه بودن درهها، همراهی راهنمای محلی آشنا به منطقه توصیه میشود؛ بهویژه برای افرادی که تجربه کافی در طبیعتگردی ندارند.
دو مسیر متفاوت؛ شوتاریکو یا اودبه؟
در بخشی از مسیر، دره به دو شاخه تقسیم میشود. یکی از این مسیرها به تنگه شوتاریکو منتهی میشود و مسیر دیگر به تنگهای با نام اودبه (آبدبه) میرسد.
تنگه اودبه مسیر کوتاهتر و سادهتری دارد و به واسطه آبشار کوچک، نخلها و دسترسی آسانتر، برای بازدیدهای کوتاه مناسب است.
در مقابل، مسیر منتهی به تنگه شوتاریکو طولانیتر، پیچیدهتر و فنیتر است اما چشماندازهای متنوعتری از نظر ساختار صخرهای، برکههای طبیعی و فضای بسته تنگه ارائه میدهد.
ویژگیهای طبیعی و زمینشناسی تنگه شوتاریکو
کوههای اطراف تنگه شوتاریکو اغلب رنگ روشن دارند و آثار فرسایش شدید در آنها کاملاً مشهود است. دیوارههای صیقلی، شیارهای عمیق و اشکال نامنظم صخرهها نتیجه سالها تأثیر آب و باد بر این منطقه است.
در بخشهایی از مسیر، دیوارهها آنقدر به یکدیگر نزدیک میشوند که نور خورشید تنها از شکافهای باریک وارد تنگه میشود و همین موضوع باعث کاهش محسوس دما نسبت به فضای بیرونی شده است.
وجود چشمههای دائمی، برکههای سبز و فیروزهای، خزهها و گیاهان خودرو، جلوهای متفاوت به این تنگه بخشیده است. برخی از گیاهان منطقه کاربرد دارویی دارند و همچنان توسط اهالی محلی استفاده میشوند.
موقعیت و دسترسی به تنگه دیدنی شوتاریکو
این تنگه طبیعی در موقعیت جغرافیایی دهستان مهرگان و در مجاورت روستای «چکچک شمالی» واقع شده است. برای برنامهریزی سفر، دانستن فاصله این منطقه تا شهرهای مختلف اهمیت دارد:
- فاصله تا بندرعباس: ۳۸۰ کیلومتر
- فاصله تا پارسیان: ۳۰ کیلومتر
- فاصله تا بندرلنگه: ۲۰۱ کیلومتر
- فاصله تا تهران: ۱۲۶۶ کیلومتر
- فاصله تا بوشهر: ۳۶۲ کیلومتر
- فاصله تا کوشکنار: ۵۲ کیلومتر
- فاصله تا بندر کنگ: ۲۱۳ کیلومتر
راهنمای مسیرهای دسترسی به شوتاریکو
برای رسیدن به این منطقه، دو مسیر اصلی از سمت بندرعباس و شیراز پیش روی شماست:
مسیر حرکت از بندرعباس
سفر خود را از مرکز بندرعباس آغاز کرده و به سمت غرب حرکت کنید. پس از ورود به بزرگراه شهید رجایی، مسیر را به سمت «بندر خمیر» ادامه دهید. در ادامه باید وارد جاده بندر کنگ به بندر خمیر شوید و در یکی از دوربرگردانها، مسیر منتهی به «جاده لمبیر» را در پیش بگیرید. سپس با حرکت در محور بندر لنگه به پارسیان (جاده شماره ۷۷)، به شهرستان پارسیان رسیده و پس از حدود ۲۰ دقیقه رانندگی، به روستای چگچگ شمالی خواهید رسید.
مسیر حرکت از شیراز
از مرکز شیراز وارد جاده شیراز به بندرعباس شده و پس از طی مسیر جهرم به شیراز (جاده ۶۵)، از شهر لار عبور کنید. پس از ورود به استان هرمزگان، به سمت شهرستان پارسیان حرکت نمایید. در نهایت، با وارد شدن به یک جاده فرعی محلی، به مسیر منتهی به روستای چکچک شمالی هدایت میشوید.
مسیر پیاده روی تنگه شوتاریکو و نکات ایمنی
پس از رسیدن به روستای چکچک شمالی، خودرو را در پارکینگ متوقف کنید. از این نقطه، یک مسیر پیادهروی ۴ کیلومتری آغاز میشود که حدود ۲ ساعت زمان میبرد. این مسیر که بستر یک رودخانه فصلی است، دارای سنگلاخی و پیچوخم فراوان میباشد. درجه سختی پیمایش تنگه شوتاریکو 4 از 5 است.
در طول راه با دو دوراهی روبرو میشوید که باید مسیر سمت راست را انتخاب کنید تا به تنگه برسید. نکته بسیار مهم: به دلیل وجود صخرههای خاص و خزههای لغزنده، برای حفظ ایمنی خود حتماً با همراهی راهنمای محلی وارد این مسیر شوید و به هیچ وجه بدون راهنما تردید نکنید. مدت زمان مناسب برای تنگه نوردی و ماندن در تنگه 4 تا 6 ساعت است.
در مکان خود تنگه شوتاریکو پارکینگ و سرویس بهداشتی وجود ندارد. امکان کمپ و چادر زدن در تنگه شوتاریکو نیست، به این نکته حتماً توجه کنید.
پوشش گیاهی، حیات وحش و منابع آب شوتاریکو
در امتداد دیوارههای تنگه، پوشش گیاهی بهصورت پراکنده اما سرزنده دیده میشود. رطوبت ناشی از جریان آب و سایه دائمی دیوارهها، شرایط مناسبی برای رشد خزهها و گیاهان رطوبتدوست فراهم کرده است.
صدای پرندگان بومی در بخشهای مختلف تنگه شنیده میشود و وجود آب دائمی، این منطقه را به زیستگاهی امن برای گونههای مختلف جانوری تبدیل کرده است.
برخی مسیرهای قدیمی انتقال آب که در گذشته برای تأمین آب روستاها ایجاد شدهاند، همچنان فعالاند و امروزه بهصورت لولهکشی مورد استفاده قرار میگیرند.
بهترین زمان بازدید از تنگه شوتاریکو هرمزگان
با توجه به شرایط اقلیمی جنوب کشور، اواخر زمستان تا اوایل بهار بهترین زمان بازدید از تنگه شوتاریکو محسوب میشود. در این بازه، دمای هوا معتدلتر است و احتمال جریان داشتن آب در تنگه بیشتر خواهد بود.
در فصل تابستان نیز امکان بازدید وجود دارد، اما پیمایش مسیر در ساعات خنک روز و با آمادگی کامل توصیه میشود. فضای داخلی تنگه بهدلیل سایه و جریان آب، دمای پایینتری نسبت به محیط اطراف دارد، اما گرمای مسیر دسترسی نباید نادیده گرفته شود.
تجهیزات لازم برای تنگه شوتاریکو
با توجه به اینکه مسیر دسترسی به تنگه شامل حدود ۴ کیلومتر پیاده روی در بستر رودخانه و مناطق کوهستانی است، داشتن تجهیزات مناسب ضروری میباشد. برای این بازدید یک روزه، بهتر است یک کوله پشتی ۱ تا ۱.۵ روزه به همراه داشته باشید که حاوی موارد زیر باشد:
- کفش مناسب: حتماً از کفشهای کوهپیمایی یا کفشهای چسبنده با کف لاستیک سخت استفاده کنید، زیرا مسیر دارای سنگهای لغزنده و خزهها است.
- آب و خوراکی: مقدار کافی آب (حداقل ۲ لیتر) و تنقلات انرژیبخش برای مسیر ۲ ساعته پیادهروی به همراه داشته باشید. در تنگه شوتاریکو فقط یک سوپرمارکت وجود دارد.
- لباس مناسب: لباس راحتی و متناسب با فصل به همراه داشته باشید. در فصول گهگدار سال، کلاه لبهدار و ضدآفتاب و در فصول سرد، لباس گرم ضروری است.
- وسایل اولیه: کرم ضدآفتاب، پماد ضدنیش حشرات و یک کیت کمکهای اولیه کوچک.
- وسایل فنی: یک عدد طناب کمکی (برای اطمینان بیشتر در نقاط سخت)، چراغ پیشانی (در صورت تاخیر و تاریکی هوا) و پاوربانک برای شارژ گوشی همراه.
- کیسه زباله: برای حفظ نظافت طبیعت و محیط زیست منطقه، حتماً زبالههای خود را با خود بازگردانید.
جمعبندی
تنگه شوتاریکو هرمزگان یکی از نمونههای شاخص طبیعت گردی در جنوب ایران است که ترکیبی از زمینشناسی خاص، منابع آب دائمی، پوشش گیاهی بومی و چشماندازهای متفاوت را ارائه میدهد. این تنگه برای افرادی که به مقاصد کمتر شناخته شده، مسیرهای ماجراجویانه و طبیعت بکر علاقه دارند، انتخابی ارزشمند محسوب میشود.
عکسهای تنگه شوتاریکو
