۱۳ نوع آتش اردوگاهی و کمپینگ
انتخاب روش مناسب برای روشن کردن آتش در طبیعت، تأثیر زیادی بر میزان گرما، مدت زمان سوختن و مصرف هیزم دارد. شاید در نگاه اول، جمع کردن چند تکه چوب و روشن کردن آن‌ها ساده‌ترین راه برای برپایی آتش کمپ باشد؛ اما روش‌های مختلفی برای ساخت آتش اردوگاهی وجود دارد که هرکدام کاربرد، مزایا و محدودیت‌های خاص خود را دارند.
در این مقاله با ۱۳ نوع آتش کمپینگ آشنا می‌شویم و روش ساخت، کاربردها، مزایا و معایب هرکدام را بررسی می‌کنیم تا بتوانید متناسب با شرایط کمپ و امکانات خود، بهترین روش را انتخاب کنید.
همراه مجله گردشگری سپاهان توریسم باشید.
انواع آتش اردوگاهی و کمپینگ
برای برپایی آتش در طبیعت، روش‌های متنوعی وجود دارد. استفاده از چیدمان مناسب هیزم‌ها باعث می‌شود آتش با مصرف سوخت کمتر، گرمای بیشتری تولید کند و مدت طولانی‌تری روشن بماند. در ادامه، ۱۳ روش متداول ساخت آتش کمپ را معرفی می‌کنیم.
۱. آتش کمپ A-frame یا آتش مثلثی
آتش کمپ A-frame که با نام آتش مثلثی نیز شناخته می‌شود، یکی از ساده‌ترین روش‌های ساخت آتش در طبیعت است. این مدل برای افراد مبتدی و ایجاد آتش‌های کوچک گزینه مناسبی محسوب می‌شود؛ زیرا برای روشن کردن آن به مقدار زیادی مواد آتش‌گیر نیاز ندارید.
برای ساخت این نوع آتش، سه تکه چوب را روی زمین به شکلی قرار دهید که ساختاری شبیه حرف A یا یک مثلث ایجاد کنند. سپس آتش‌زنه و هیزم‌های کوچک را در مرکز چیدمان بگذارید و آن‌ها را روشن کنید.
با گسترش شعله‌ها، آتش به‌تدریج به چوب‌های بزرگ‌تر سرایت می‌کند. در این مرحله می‌توانید سوخت بیشتری به آتش اضافه کنید و با شعله‌ور شدن آن، کناره‌های سازه A را تکمیل کنید.
مزایا و معایب آتش A-frame
| مزایا | معایب |
|---|---|
| روشی آسان برای روشن کردن آتش است. | حرارت بسیار زیادی تولید نمی‌کند. |
| برای ایجاد آتش‌های کوچک مناسب است. | در صورت اضافه نکردن سوخت، به‌سرعت خاموش می‌شود. |
| به دلیل کم‌ارتفاع بودن چیدمان هیزم‌ها، برای شرایط وزش باد مناسب است. | — |
۲. آتش خیمه‌ای
آتش خیمه‌ای یکی از ساده‌ترین سازه‌های آتش اردوگاهی است. در صورت توجه به جهت وزش باد، روشن کردن این نوع آتش آسان خواهد بود. آتش خیمه‌ای برای ایجاد گرما و پخت‌وپز مناسب است.
از آنجا که این آتش ساختاری مسطح دارد، می‌توان از آن برای کباب کردن مواد غذایی یا آشپزی با ماهیتابه استفاده کرد.
برای ساخت آتش خیمه‌ای، ابتدا یک کنده بزرگ را به‌صورت افقی روی زمین قرار دهید. سپس مقداری آتش‌زنه و هیزم کوچک در کنار آن بچینید. کنده بزرگ نقش بادشکن را ایفا می‌کند؛ بنابراین آتش را از سمتی روشن کنید که در پناه آن قرار دارد.
پس از روشن شدن آتش، چند چوب کوچک را روی کنده قرار دهید و انتهای دیگر آن‌ها را روی زمین بگذارید. با گرم شدن آتش، چوب‌های بیشتری اضافه کنید و در صورت نیاز، ضخامت چیدمان را افزایش دهید.
مزایا و معایب آتش خیمه‌ای
| مزایا | معایب |
|---|---|
| ساخت آن بسیار آسان است. | معمولاً به‌سرعت می‌سوزد و برای روشن نگه داشتن آن به چوب زیادی نیاز است. |
| تنه درخت بزرگ به‌عنوان یک بادشکن کارآمد عمل می‌کند. | — |
| گرمای زیادی تولید می‌کند. | — |
۳. آتش کلبه چوبی
یکی از ویژگی‌های مهم آتش کلبه چوبی این است که پس از روشن شدن، برای مدتی بدون نیاز به اضافه کردن سوخت بیشتر به سوختن ادامه می‌دهد. به همین دلیل، می‌توانید در زمان روشن بودن آتش به سایر کارهای اردوگاه، مانند آماده کردن غذای عصرانه، بپردازید.
برای ساخت این نوع آتش، چهار تکه چوب را به شکل مربع روی یکدیگر قرار دهید؛ درست مانند زمانی که یک کلبه چوبی می‌سازید. سپس آتش‌زنه و هیزم‌های کوچک را در مرکز سازه قرار دهید.
در ادامه، دیواره‌های کلبه چوبی را با چوب‌های بیشتر بسازید و چند تکه چوب کوچک نیز به مرکز آن اضافه کنید.
در نهایت، مرکز آتش را روشن کنید. با سوختن آتش‌زنه و هیزم‌های اولیه، شعله‌ها به‌تدریج به چوب‌های بیرونی گسترش پیدا می‌کنند و سازه بدون نیاز به اضافه کردن سوخت بیشتر برای مدتی به سوختن ادامه می‌دهد.
۴. آتش بلند یا آتش موازی
بیشتر آتش‌های اردوگاهی به شکل عمودی ساخته می‌شوند؛ زیرا شعله‌ها معمولاً به سمت بالا حرکت می‌کنند. با این حال، آتش بلند که با نام آتش موازی نیز شناخته می‌شود، ساختاری متفاوت دارد و به‌صورت طولی برپا می‌شود.
این روش زمانی کاربرد دارد که امکان برش هیزم‌ها به قطعات کوتاه‌تر را ندارید و تنها چوب‌های بلند یا کنده‌های درخت در دسترس هستند.
برای ساخت آتش بلند، دو کنده را با فاصله چند سانتی‌متری از یکدیگر و به‌صورت موازی روی زمین قرار دهید. آتش‌زنه و هیزم‌های کوچک را در فضای میان دو کنده بگذارید و سپس چوب‌ها را به‌صورت طولی در این فاصله بچینید.
آتش‌زنه را روشن کنید و با گسترش شعله‌ها، چوب‌های بیشتری با اندازه‌های بزرگ‌تر به سازه اضافه کنید.
مزایا و معایب آتش بلند
| مزایا | معایب |
|---|---|
| برای استفاده گروهی مناسب است. | روشن کردن آن نسبت به برخی روش‌های دیگر دشوارتر است. |
| برای زمانی که تنها چوب‌های بلند و کنده‌ها در دسترس هستند، روش کارآمدی محسوب می‌شود. | خیلی سریع می‌سوزد و معمولاً دود زیادی تولید می‌کند. |
| گرمای زیادی تولید می‌کند و فضای مناسبی برای آشپزی فراهم می‌آورد. | — |
۵. آتش بلند با تغذیه خودکار
در بیشتر اردوگاه‌ها، افراد ترجیح می‌دهند پیش از خواب آتش را خاموش کنند؛ اما گاهی لازم است آتش برای مدت طولانی‌تری روشن بماند. برای مثال، ممکن است به گرمای مداوم یا آتش علامت‌دهی نیاز داشته باشید.
آتش بلند با تغذیه خودکار برای سوختن چندساعته طراحی شده است و به همین دلیل، در شرایط بقا نیز کاربرد دارد.
برای ساخت این نوع آتش، ابتدا دو سطح شیب‌دار با فاصله چند فوت از یکدیگر ایجاد کنید و کنده‌های چوب را روی آن‌ها قرار دهید. سپس آتش موردنظر خود را در فضای میان دو سطح شیب‌دار بسازید.
دقت کنید که آتش مرکزی فقط به پایین‌ترین کنده‌ها برسد. پس از روشن کردن آتش، کنده‌های قرارگرفته روی سطوح شیب‌دار به‌تدریج می‌سوزند و کنده بعدی به سمت آتش حرکت می‌کند. این فرایند باعث می‌شود آتش برای مدت طولانی‌تری روشن بماند.
اگر از این روش به‌عنوان آتش بقا در کمپ استفاده می‌کنید، پیش از رفتن به محل استراحت مطمئن شوید که سیستم تغذیه آتش به‌درستی کار می‌کند.
۶. آتش سکو
آتش سکو یکی از انواع آتش اردوگاهی بادوام است و برای شرایطی مناسب است که مقدار زیادی سوخت در اختیار دارید. از این روش همچنین می‌توان برای خشک کردن چوب‌های مرطوب استفاده کرد؛ زیرا امکان قرار دادن چوب‌ها در لایه‌های مختلف و نزدیک بخش‌های بالایی و پایینی آتش وجود دارد.
برای ساخت آتش سکو، ابتدا یک لایه از کنده‌ها را در کنار یکدیگر روی زمین قرار دهید. سپس آتش‌زنه و هیزم‌های کوچک را در فاصله میان آن‌ها بگذارید.
در مرحله بعد، لایه دیگری از کنده‌ها را در جهت مخالف لایه اول روی آن‌ها بچینید و دوباره مقداری هیزم در شکاف‌ها قرار دهید.
این کار را چند طبقه ادامه دهید و سپس آتش را از قسمت مرکزی روشن کنید. شعله‌ها از میان کنده‌های روی هم چیده‌شده به سمت بالا و پایین گسترش پیدا می‌کنند و آتشی بزرگ ایجاد می‌شود.
مزایا و معایب آتش سکو
| مزایا | معایب |
|---|---|
| ساخت آن آسان است. | ممکن است دود زیادی تولید کند. |
| در مدت کوتاهی گرمای زیادی تولید می‌کند. | به سوخت زیادی نیاز دارد. |
| مدت طولانی می‌سوزد. | — |
۷. آتش هرمی یا خیمه‌ای
در میان انواع مختلف روش‌های برپایی آتش در طبیعت، آتش هرمی یا خیمه‌ای یکی از محبوب‌ترین گزینه‌هاست. ساخت و روشن کردن این نوع آتش آسان است و بسیاری از افراد به‌طور طبیعی از همین روش برای روشن کردن آتش در کمپ استفاده می‌کنند.
اگر تجربه زیادی در روشن کردن آتش در طبیعت ندارید، آتش هرمی می‌تواند انتخاب مناسبی برای شروع باشد.
برای ساخت این آتش، ابتدا مواد آتش‌زنه یا مواد زودگیر را روی زمین قرار دهید. سپس هیزم‌های ریز و نازک را در اطراف آن بچینید.
در مرحله بعد، با استفاده از چوب‌های کوچک، ساختاری شبیه مخروط یا خیمه روی هیزم‌های ریز ایجاد کنید. هنگام چیدن چوب‌ها، فضایی خالی باقی بگذارید تا بتوانید به مواد آتش‌زنه دسترسی داشته باشید.
در ادامه، یک یا دو لایه دیگر از چوب‌هایی با اندازه بزرگ‌تر اضافه کنید تا سازه شکل هرمی کامل‌تری پیدا کند.
مرکز آتش را روشن کنید. شعله‌ها به‌سرعت به هیزم‌های ریز و چوب‌های اطراف سرایت می‌کنند. هم‌زمان با گسترش آتش، می‌توانید چوب‌های بزرگ‌تر را به آن اضافه کنید.
مزایا و معایب آتش هرمی
| مزایا | معایب |
|---|---|
| ساخت آن بسیار ساده است. | اگر روشن کردن آن دشوار باشد، ممکن است لازم شود سازه را از هم باز کنید. |
| در ابتدا کوچک است، اما در صورت نیاز می‌توان آن را به آتش بزرگی تبدیل کرد. | سوخت زیادی مصرف می‌کند. |
| آتش بسیار داغی ایجاد می‌کند. | برای آشپزی ممکن است لازم باشد سطح آن را صاف و هموار کنید. |
۸. آتش بازتابنده
آتش‌های کمپ گرمای زیادی تولید می‌کنند، اما بخشی از این گرما در جهات مختلف پخش می‌شود و از افراد دور می‌شود. استفاده از بازتابنده کمک می‌کند مقدار کمتری از گرما هدر برود و حرارت بیشتری به سمت افراد هدایت شود.
می‌توانید از بازتابنده در کنار انواع آتش کمپ استفاده کنید تا بازده گرمایی آن افزایش پیدا کند. این سازه همچنین می‌تواند به‌عنوان بادشکن عمل کند.
برای ساخت بازتابنده، ابتدا دو چوب را با فاصله کمی از یکدیگر در زمین فرو کنید. همین کار را چند فوت دورتر تکرار کنید.
سپس تکه‌های چوب را در فاصله میان پایه‌ها قرار دهید تا یک دیوار چوبی تشکیل شود. این دیوار وظیفه بازتاب گرمای آتش به سمت شما را بر عهده دارد.
در نهایت، آتش کمپ موردنظر خود را در مقابل بازتابنده برپا کنید.
مزایا و معایب آتش بازتابنده
| مزایا | معایب |
|---|---|
| گزینه‌ای مناسب برای گرم ماندن در هوای بسیار سرد است. | ساخت آتش همراه با بازتابنده به زمان و هیزم زیادی نیاز دارد. |
| بازتابنده از آتش در برابر باد نیز محافظت می‌کند. | اگر آتش بیش از حد به بازتابنده نزدیک باشد یا جهت باد تغییر کند، احتمال آتش گرفتن دیوار چوبی وجود دارد. |
۹. آتش ستاره‌ای
ساخت آتش ستاره‌ای آسان است؛ اما این روش زمانی عملکرد مناسبی دارد که کنده‌های چوب بسیار خشک در اختیار داشته باشید.
آتش ستاره‌ای برای آشپزی گزینه خوبی است و معمولاً مصرف سوخت بهینه‌ای دارد. شکل ظاهری این آتش نیز از ویژگی‌های جالب آن محسوب می‌شود.
برای ساخت آتش ستاره‌ای، ابتدا مواد آتش‌زنه و چوب‌های ریز را روی زمین قرار دهید. سپس چند کنده را به شکل ستاره در اطراف آن‌ها بچینید. انتهای کنده‌ها باید به مواد آتش‌زنه و چوب‌های کوچک نزدیک باشد.
چند تکه چوب کوچک‌تر نیز در مرکز آتش قرار دهید تا سوخت اولیه را فراهم کنند. سپس مرکز آتش را روشن کنید.
با ادامه سوختن چوب‌ها، کنده‌ها را به‌تدریج به سمت مرکز هل دهید تا آتش روشن بماند.
مزایا و معایب آتش ستاره‌ای
| مزایا | معایب |
|---|---|
| برای زمانی که بیشتر هیزم‌های موجود از نوع کنده‌های بزرگ هستند، مناسب است. | به توجه مداوم نیاز دارد. |
| مصرف سوخت بسیار پایینی دارد. | — |
| برای پخت‌وپز مناسب است. | — |
۱۰. مشعل آتش سوئدی
مشعل آتش سوئدی یا آتش سوئدی یکی از روش‌هایی است که افراد کمتری در کمپینگ از آن استفاده می‌کنند. برای ساخت این نوع آتش به اره برقی یا تبر مخصوص قطع درختان و یک کنده خشک نیاز دارید.
اگر به ابزارهای مناسب دسترسی دارید و با کار کردن با آن‌ها آشنا هستید، می‌توانید ساخت مشعل آتش سوئدی را امتحان کنید.
برای ساخت این آتش، یک کنده درخت خشک انتخاب کنید و آن را به چهار قسمت تقسیم کنید. فضای برش‌ها را با آتش‌زنه و هیزم‌های کوچک پر کنید و سپس آن را روشن کنید.
در ادامه می‌توانید هیزم بیشتری اضافه کنید تا کنده به‌تدریج شروع به سوختن کند.
روش دیگری نیز برای ساخت آتش سوئدی وجود دارد. در این روش می‌توانید از یک کنده مستقل استفاده کنید؛ البته به شرطی که چوب کاملاً خشک باشد. برای ثابت نگه داشتن کنده، یک سوراخ کوچک در زمین حفر کنید و آن را داخل سوراخ قرار دهید تا نیفتد.
مزایا و معایب مشعل آتش سوئدی
| مزایا | معایب |
|---|---|
| مدت طولانی می‌سوزد. | روشن کردن اولیه آن ممکن است دشوار باشد. |
| از نظر مصرف سوخت بسیار کم‌مصرف است. | حرارت آتش بسیار زیاد نیست. |
| برای آشپزی مناسب است و می‌توانید قابلمه یا تابه را روی سطح صاف بالای آن قرار دهید. | برای چهارقاچ کردن کنده چوب به ابزار و مهارت نیاز دارید. |
۱۱. آتش خندقی
بیشتر آتش‌های کمپینگ روی سطح زمین ساخته می‌شوند؛ اما آتش خندقی در زیر سطح زمین قرار می‌گیرد. این ویژگی باعث می‌شود آتش در برابر باد محافظت شود و بستری مناسب از زغال‌های نیم‌سوز برای پخت‌وپز و تولید گرمای طولانی‌مدت ایجاد کند.
آتش خندقی در مقایسه با آتش‌هایی که روی زمین ساخته می‌شوند، احتمال کمتری برای گسترش تصادفی و خارج شدن از کنترل دارد.
برای ساخت این آتش، با استفاده از بیل یک گودال یا ترانشه کم‌عمق حفر کنید. بهتر است اندازه ترانشه کمی بزرگ‌تر از آتشی باشد که قصد دارید در آن ایجاد کنید.
سپس سنگ‌هایی را در اطراف لبه‌های ترانشه قرار دهید تا بتوانید یک سطح مناسب برای قرار دادن کباب‌پز ایجاد کنید و از گیاهان اطراف نیز محافظت شود.
پس از آماده شدن گودال، می‌توانید انواع مختلف آتش را در آن برپا کنید. آتش‌های مسطح مانند آتش ستاره‌ای، آتش سکو و آتش کلبه چوبی معمولاً برای این روش عملکرد مناسبی دارند.
مزایا و معایب آتش خندقی
| مزایا | معایب |
|---|---|
| بستر مناسبی برای آشپزی فراهم می‌کند. | برای حفر گودال به بیل نیاز دارید. |
| احتمال گسترش آتش در مقایسه با آتش‌های ساخته‌شده روی سطح زمین کمتر است. | — |
| گودال از آتش در برابر باد محافظت می‌کند. | — |
| پس از پایان کار می‌توان روی آتش را با خاک پوشاند تا اثری از آن روی زمین باقی نماند. | — |
۱۲. آتشدان سوراخ کلید
آتشدان سوراخ کلید یکی از روش‌های چندمنظوره برپایی آتش در طبیعت است که برای آشپزی کاربرد زیادی دارد. این روش به آماده‌سازی اولیه نیاز دارد؛ اما اگر قصد دارید چند شب متوالی در یک محل کمپ بزنید، می‌تواند یکی از گزینه‌های مناسب باشد.
برای ساخت آتشدان سوراخ کلید، ابتدا یک گودال کم‌عمق حفر کنید که یک انتهای آن دایره‌ای شکل و انتهای دیگر آن شبیه یک دنباله باریک باشد. شکل نهایی گودال باید به سوراخ کلید شباهت داشته باشد.
در صورت تمایل، می‌توانید لبه‌های آتشدان را با سنگ بپوشانید.
آتش اصلی را در بخش دایره‌ای شکل گودال روشن کنید. سپس زغال‌های داغ را به قسمت انتهایی آتشدان منتقل کنید تا برای پخت‌وپز مورد استفاده قرار گیرند. در صورت نیاز نیز می‌توانید زغال‌ها را تازه کنید.
مزایا و معایب آتشدان سوراخ کلید
| مزایا | معایب |
|---|---|
| برای پخت‌وپز بسیار مناسب است. | ساخت آن زمان‌بر است. |
| امکان استفاده از گرمای متفاوت برای پخت هم‌زمان غذاهای مختلف را فراهم می‌کند. | معمولاً اندازه بزرگی دارد. |
| مصرف سوخت بسیار کمی دارد. | احتمالاً برای کمپینگ انفرادی بیش از حد بزرگ است. |
۱۳. آتشدان داکوتا (Dakota Hole Fire)
آتشدان داکوتا یکی از روش‌های ساخت آتش در طبیعت است که برای کاهش تولید دود و مصرف سوخت مورد استفاده قرار می‌گیرد. این روش در گذشته توسط بومیان آمریکا استفاده می‌شد و برای آشپزی نیز مناسب است.
اگرچه آماده‌سازی آتشدان داکوتا کمی زمان‌بر است، اما در شرایطی که قصد دارید چند روز در یک مکان مشخص کمپ بزنید و نمی‌خواهید دود زیادی تولید کنید، می‌تواند گزینه مناسبی باشد.
برای ساخت آتشدان داکوتا، ابتدا یک چاله به عمق حدود ۳۰ سانتی‌متر حفر کنید. عرض قسمت پایینی چاله باید بیشتر از دهانه بالایی آن باشد.
سپس یک کانال هوا با زاویه تقریبی ۴۵ درجه حفر کنید؛ به‌طوری که این کانال به چاله اصلی متصل شود.
در مرحله آخر، آتش را در کف چاله اصلی روشن کنید. کانال هوای ایجادشده به تأمین جریان هوا برای سوختن آتش کمک می‌کند.
مزایا و معایب آتشدان داکوتا
| مزایا | معایب |
|---|---|
| برای کمپینگ با تولید دود کمتر مناسب است. | ساخت آن زمان‌بر است و به بیل نیاز دارد. |
| مصرف سوخت بسیار کمی دارد. | بخش زیادی از گرمای تولیدشده در زیر زمین محبوس می‌شود. |
| پر کردن و پوشاندن آن آسان است و می‌توان آثار آن را از بین برد. | ممکن است برای زمین‌های بسیار سنگی یا خاک‌های یخ‌زده مناسب نباشد. |
انواع آتش اردوگاهی و کمپینگ؛ سخن پایانی
روش‌های متنوعی برای برپایی آتش در طبیعت وجود دارد و هرکدام از آن‌ها با توجه به شرایط محیطی، نوع سوخت و هدف استفاده از آتش کاربرد متفاوتی دارند. برخی از این روش‌ها برای پخت‌وپز مناسب‌تر هستند، برخی گرمای بیشتری تولید می‌کنند و برخی دیگر با مصرف سوخت کمتر، برای مدت طولانی‌تری روشن می‌مانند.
یکی از ابزارهای کاربردی برای روشن کردن آتش در کمپینگ، آتش‌زنه فلزی یا فایراستیل است. این وسیله به دلیل قابلیت اطمینان بالا، در شرایط آب‌وهوایی مختلف کاربرد دارد. در مقابل، کبریت ممکن است خیس شود و گاز فندک نیز ممکن است تمام شود. همچنین تلاش برای روشن کردن آتش با مالیدن دو تکه چوب به یکدیگر معمولاً به‌ندرت نتیجه می‌دهد.
برای اطمینان بیشتر، بهتر است آتش‌زنه فلزی را همراه با مقداری ماده آتش‌گیر آماده مانند پنبه آغشته به وازلین یا تراشه‌های چوب در کوله‌پشتی خود داشته باشید.
همراه داشتن این وسایل در سفرهای طبیعت‌گردی و کمپینگ کمک می‌کند برای روشن کردن آتش در شرایط مختلف آمادگی بیشتری داشته باشید.
