خانه / صنایع دستی / چاروق و چموش دوزی در گیلان

چاروق و چموش دوزی در گیلان

چموش

در زمانه ای نه چندان دور، چموش یا کفش و پای‌افزار تمام چرم، مخصوص گیله مردان و روستاییان، بدون پاشنه و در انواع و اقسام مختلف مورد استفاده اغلب ساکنان گیلان بود. نوع متداول آن، دارای بند و تسمه‌های بلند است که به ساق پا پیچیده می‌شود و نوع دیگر دارای تسمه و بند است، ولی همانند نوع بنددار، نوکی عقابی و برگشته دارد. در گذشته اکثر روستاییان، دامداران و کشاورزان گیلانی از چموش استفاده می‌کردند که با رواج کفش‌های ماشینی و انواع پای‌افزار لاستیکی و پارچه‌ای، امروزه استفاده از چموش بسیار کم شده، به طوری که اکنون این صنعت و هنر سنتی بیشتر جنبه تزیینی پیدا نموده است.

چموش را غالبا از چرم ساده و بدون رنگ تهیه می‌کردند، اما اگر می‌خواستند که چرم را رنگ کنند، از رنگ گیاهی همچون رنگ پوست انار استفاده می‌شده است. چموش اصیل را از چرم دباغی شده «گاومیش برای مردان» یا بز «برای زنان» می‌ساختند و به همین جهت در جاهایی که دوخت چموش متداول بود، تشکیلات دباغی و دباغخانه رو به راه و دباغخانه‌هایی در حوالی چموش‌ دوزان وجود داشت. کارگاه‌های دباغی که خود نیز از مشاغل قدیمی این منطقه، به خصوص صنایع دباغی ماسوله را تشکیل می‌داد، کارش تبدیل پوست گاو و گوسفند به چرم بود.

چاروق يا چارق

كفش چرمي و پاي افزار دهقانان است كه بندها و تسمه هاي بلنددارد و بندهاي آن به ساق پا مي پيچد و اصطلاحاً به آن شم، پاتابه و پاليك گفته مي شود.

امروزه چاروق، كاربرد مصرفي خود را تا حدودي از دست داده و حالتي تزييني به خود گرفته به گونه اي كه زنان و دختران شهري از آن به عنوان كفش روفرشي استفاده مي كنند. نخ ابريشمي رنگي، نخ گلابتون، مخمل، پاشنه هاي چوبي، نوار زيگزاگ، چرم گاو و… از جمله موادي است كه در چاروق دوزي مورد استفاده قرار مي گيرد و گزن، سوزن، درفش، قلاب، چكش و مشته از ابزارهاي چاروق دوزي است كه مشابه ابزار كفاشي مي باشد.

مجله اینترنتی گردشگری سپاهان (کوله)

گردآورنده: هلن عزیزی

درباره mahmoodi

مشاهده بیشتر

زمان به من بدهکار است!

زمان به من بدهکار است!

پای صحبت‌های آفرینش‌گری که عمرش را بی وقفه صرف هنر کرده است جوانی ۳۸ساله متولد …