راههای پیشگیری از بیماریهای گوارشی در سفر
سفر قرار است تجربهای لذتبخش باشد، اما یک ناراحتی گوارشی کوچک میتواند کل برنامه را بههم بزند. اسهال مسافرتی و دیگر بیماریهای ناشی از غذا و آب آلوده از رایجترین مشکلاتی هستند که در سفر دیده میشوند. علت اصلی، خوردن یا نوشیدن چیزی است که با باکتری، ویروس یا انگل آلوده شده باشد؛ به همین دلیل، رعایت چند اصل ساده میتواند ریسک را بهطور قابلتوجهی پایین بیاورد. در ادامه این مقاله از مجله آنلاین گردشگری سپاهان توریسم با ما همراه باشید.
چرا در سفر دچار مشکلات گوارشی میشویم؟
قبل از اینکه به سراغ راهکارها برویم، باید بدانیم دشمن ما چیست. تغییر در رژیم غذایی، استفاده از منابع آبی متفاوت و قرار گرفتن در معرض باکتریها، ویروسها یا انگلهای جدید، سیستم گوارش ما را شوکه میکند.
باکتریهایی مثل E. coli، کامپیلوباکتر و سالمونلا اصلیترین متهمان هستند. این میکروارگانیسمها معمولا از طریق آب یا غذای آلوده وارد بدن میشوند. علاوه بر این، استرس سفر و تغییر ساعت بیولوژیک بدن هم میتواند حرکات روده را مختل کند.
قانون طلایی: آب سالم، کلید سلامت گوارش
آب اولین و مهمترین منبع انتقال آلودگی است. بسیاری از انگلها حتی با کلرزنی معمولی از بین نمیروند.
برای این کار بهتر است این نکات مهم را در نظر بگیرید!
همیشه از آب بستهبندی استفاده کنید!
در اکثر مقاصد گردشگری، حتی اگر مردم محلی از آب لولهکشی مینوشند، شما این کار را نکنید. سیستم گوارش آنها به باکتریهای بومی عادت دارد، اما شما خیر. هنگام خرید آب معدنی، حتما از پلمب بودن در بطری مطمئن شوید.
تلهای به نام قطعات یخ
یکی از رایجترین اشتباهات مسافران، سفارش نوشیدنیهای خنک حاوی یخ است. یخها معمولا از آب لولهکشی تهیه میشوند و باکتریها در دمای انجماد زنده میمانند.
مسواک زدن با آب سالم
شاید عجیب به نظر برسد، اما ورود مقدار کمی آب لولهکشی هنگام مسواک زدن میتواند باعث مسمومیت شود. در مناطقی که سطح بهداشت پایین است، برای شستن دهان هم از آب معدنی استفاده کنید.
تغذیه هوشمندانه؛ بخورید اما با احتیاط
غذا خوردن بخشی از جذابیت سفر است، اما باید بدانید چه چیزی را کجا بخورید. سعی کنید در طول سفر این نکات را هم رعایت کنید!
- غذاهای کاملا پخته: حرارت بالا اکثر میکروبها را میکشد. غذاهایی که داغ سرو میشوند معمولا ایمن هستند.
- میوههای پوستکندنی: میوههایی مثل موز، پرتقال و آووکادو که خودتان پوست میکنید، عالی هستند. از خوردن میوههای با پوست نازک مثل توتفرنگی یا انگور در رستورانهای غیرمعتبر خودداری کنید.
- سبزیجات خام ممنوع: سالادها در سفر خطرناکترین گزینه هستند؛ چون ممکن است با آب آلوده شسته شده باشند.
احتیاط در مصرف غذاهای خیابانی
غذاهای خیابانی بخشی از فرهنگ هر شهر هستند. برای تجربه آنها به سراغ دکههایی بروید که:
- مشتریان زیادی دارند (نشاندهنده تازه بودن مواد).
- غذا را جلوی چشم شما و با حرارت بالا طبخ میکنند.
- فردی که پول میگیرد با فردی که غذا میکشد متفاوت است.
جادوی شستشوی دستها
دستهای ما در طول سفر با دستگیرههای در، صندلیهای هواپیما و پول تماس دارند که معدن آلودگی هستند.
- صابون بهترین رفیق شماست: قبل از خوردن هر چیزی، دستهایتان را حداقل به مدت ۲۰ ثانیه با صابون بشویید.
- ضدعفونیکنندههای پایه الکلی: همیشه یک ژل یا اسپری ضدعفونیکننده (حداقل ۶۰٪ الکل) در کیف خود داشته باشید تا در مواقعی که به آب دسترسی ندارید، از آن استفاده کنید.
پروبیوتیکها؛ سد دفاعی سیستم گوارش
یکی از بهترین راههای پیشگیری از بیماریهای گوارشی در سفر، تقویت فلور طبیعی روده است.
مصرف مکملهای پروبیوتیک را از یک هفته قبل از سفر شروع کنید و در طول سفر ادامه دهید. پروبیوتیکها باکتریهای مفیدی هستند که فضای روده را اشغال کرده و اجازه رشد به باکتریهای بیماریزا را نمیدهند. محصولات لبنی پاستوریزه حاوی پروبیوتیک (مثل ماستهای ایسلندی یا پروبیوتیک) نیز گزینههای خوبی هستند، به شرطی که از زنجیره سرمایی آنها مطمئن باشید.
در رستورانها به چه نکاتی دقت کنیم؟
انتخاب رستوران فقط بر اساس امتیاز گوگلمپ کافی نیست. به این جزئیات دقت کنید:
- میزهای تمیز: اگر میزها چسبناک یا کثیف هستند، احتمالا آشپزخانه هم وضعیت مشابهی دارد.
- سسهای روی میز: سس کچاپ یا مایونزی که ساعتها در دمای محیط مانده، محل تجمع باکتری است. از سسهای تکنفره بستهبندی استفاده کنید.
- لبنیات محلی: پنیر یا شیر محلی که پاستوریزه نشده باشد، میتواند منبع بیماریهایی مثل تب مالت یا مسمومیتهای شدید باشد. همیشه نوع پاستوریزه را انتخاب کنید.
کیف کمکهای اولیه گوارشی را فراموش نکنید!
همیشه پیشگیری بهتر از درمان است، اما باید برای شرایط اضطراری آماده باشید. در کیف دارویی خود این موارد را داشته باشید:
- پودر ORS: برای جبران آب و املاح از دست رفته بدن در صورت اسهال.
- قرص لوپرامید: برای کنترل اسهال (فقط در موارد اضطراری و طبق دستور پزشک).
- آنتیاسیدها: برای درمان نفخ و سوزش سر دل ناشی از تغییر رژیم غذایی.
- قرصهای تصفیه آب: اگر قصد طبیعتگردی یا سفر به مناطق دورافتاده را دارید.
مراقبت از گروههای حساس (کودکان و سالمندان)
کودکان به دلیل سیستم ایمنی ضعیفتر و سالمندان به دلیل حساسیتهای گوارشی، بیشتر در معرض خطر هستند. برای کودکان، تمام ظروف و شیشهشیرها را با آب معدنی بجوشانید و اجازه ندهید کودکان در استخرهای عمومی آب را ببلعند.
همچنین، سالمندان باید از خوردن غذاهای بسیار تند یا چرب که در سفر رایج است پرهیز کنند تا دچار رفلاکس یا التهاب معده نشوند.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟
بسیاری از مشکلات گوارشی در سفر با استراحت و مایعات حل میشوند، اما در صورت بروز علائم زیر، شوخی نکنید و به مراکز درمانی بروید:
- تب بالای ۳۸ درجه.
- وجود خون در مدفوع.
- استفراغ مداوم که مانع از نوشیدن مایعات میشود.
- درد شدید در ناحیه شکم.
- علائم کمآبی شدید (سرگیجه، خشکی شدید دهان، عدم دفع ادرار).
جمعبندی
پیشگیری از بیماریهای گوارشی در سفر نیازمند کمی وسواس هوشمندانه است. با جدی گرفتن سلامت آب مصرفی، پخت کامل غذاها و شستشوی مداوم دستها، تا ۹۰ درصد خطر مسمومیت را از خود دور میکنید. به یاد داشته باشید که سیستم گوارش شما در سفر مهمان است؛ پس با آن مهربان باشید و با انتخابهای درست، خاطرات خوش سفر را با بیماری جایگزین نکنید.
سوالات متداول
آیا مصرف نوشابه در سفر به هضم غذا کمک میکند؟
خیر؛ قند بالای نوشابه میتواند اسهال را تشدید کند. بهترین نوشیدنی آب معدنی یا چای داغ است.
آیا خوردن میوههایی مثل خیار در سفر امن است؟
فقط در صورتی که خودتان آن را با آب سالم شسته و پوست کنده باشید. در رستورانها از خوردن خیار یا گوجه خام پرهیز کنید.
