گرما چگونه باعث تأخیر یا لغو پروازها میشود؟
با افزایش موجهای گرمایی در بسیاری از نقاط جهان، مسافران بیشتر با تأخیر یا لغو پروازها در روزهای بسیار گرم مواجه میشوند. شاید برای بسیاری از مسافران این سؤال پیش بیاید که چرا گرما میتواند پرواز هواپیماها را مختل کند. در حالی که موتورهای جت بسیار قدرتمند هستند، اما دمای بالا مستقیماً روی عملکرد هواپیما و شرایط پرواز تأثیر میگذارد.
در این مقاله از مجله گردشگری سپاهان توریسم، بررسی میکنیم که گرما چگونه پروازها را به تأخیر میاندازد یا حتی باعث لغو آنها میشود.
چرا دمای بالا برای هواپیما مشکل ایجاد میکند؟
هواپیماها برای پرواز به تراکم مناسب هوا نیاز دارند. در روزهای بسیار گرم، هوا کمچگالتر (رقیقتر) میشود. این موضوع دو پیامد مهم دارد:
- کاهش نیروی برا (Lift)
- کاهش کارایی موتور
به همین دلیل، برخاستن هواپیما در دمای بالا سختتر میشود.
1. کاهش نیروی برا در هوای گرم
نیروی برا همان نیرویی است که هواپیما را در هوا نگه میدارد. این نیرو زمانی ایجاد میشود که هوا روی بالها جریان پیدا میکند.
وقتی هوا گرم میشود:
چگالی هوا کاهش مییابد
مولکولهای هوا از هم فاصله بیشتری میگیرند
در نتیجه بالها نیروی کمتری برای بلند شدن تولید میکنند.
برای جبران این موضوع، هواپیما باید:
سرعت بیشتری بگیرد
یا از باند طولانیتری استفاده کند
در برخی فرودگاهها چنین امکانی وجود ندارد.
2. کاهش قدرت موتور هواپیما
موتورهای جت برای تولید رانش به هوای متراکم نیاز دارند. وقتی هوا گرم و رقیق باشد:
هوای کمتری وارد موتور میشود
رانش موتور کاهش مییابد
به همین دلیل هواپیما در دمای بالا قدرت کمتری برای برخاستن دارد.
3. نیاز به باند طولانیتر برای تیکآف
در روزهای بسیار گرم، هواپیما برای رسیدن به سرعت لازم جهت برخاستن به مسافت بیشتری روی باند نیاز دارد.
اگر:
باند فرودگاه کوتاه باشد
هواپیما سنگین باشد
یا ارتفاع فرودگاه زیاد باشد
ممکن است هواپیما نتواند ایمن از زمین بلند شود.
در چنین شرایطی شرکتهای هواپیمایی مجبور میشوند:
وزن هواپیما را کاهش دهند (کم کردن بار یا مسافر)
پرواز را به زمان خنکتر منتقل کنند
یا پرواز را لغو کنند
4. تأثیر ارتفاع فرودگاهها
فرودگاههایی که در ارتفاع بالا قرار دارند، بیشتر تحت تأثیر گرما هستند. زیرا در ارتفاعات:
هوا بهطور طبیعی رقیقتر است
گرما این وضعیت را تشدید میکند
برای مثال برخی فرودگاهها در شهرهای مرتفع در روزهای بسیار گرم محدودیت پرواز برای برخی هواپیماها اعمال میکنند.
5. محدودیتهای ایمنی و عملکرد هواپیما
هر هواپیما دارای حداکثر دمای عملیاتی است که توسط سازنده تعیین میشود. اگر دمای هوا از حد مشخصی بالاتر برود:
عملکرد هواپیما قابل اطمینان نیست
ایمنی پرواز ممکن است کاهش یابد
در این شرایط خلبان یا شرکت هواپیمایی ممکن است تصمیم بگیرند:
پرواز را به تأخیر بیندازند
زمان پرواز را تغییر دهند
یا پرواز را لغو کنند
چرا بیشتر تأخیرها در بعدازظهر اتفاق میافتد؟
دمای هوا معمولاً در اواسط بعدازظهر به اوج خود میرسد. به همین دلیل بسیاری از شرکتهای هواپیمایی ترجیح میدهند پروازها را در زمانهای خنکتر انجام دهند:
صبح زود
شب
به همین دلیل در روزهای بسیار گرم، تأخیرها بیشتر در پروازهای بعدازظهر رخ میدهد.
آیا گرمای شدید در حال تبدیل شدن به مشکل بزرگتری است؟
با افزایش دمای جهانی و موجهای گرمایی شدید، کارشناسان صنعت هوانوردی معتقدند که:
تأخیرهای ناشی از گرما ممکن است بیشتر شوند
برخی فرودگاهها نیاز به باندهای طولانیتر داشته باشند
برنامهریزی پروازها تغییر کند
این موضوع یکی از چالشهای جدید برای صنعت حملونقل هوایی در دهههای آینده محسوب میشود.
جمعبندی
گرمای شدید میتواند تأثیر قابل توجهی بر عملکرد هواپیماها داشته باشد. دمای بالا باعث کاهش چگالی هوا، کاهش نیروی برا و افت کارایی موتور میشود. در نتیجه هواپیما برای برخاستن به سرعت و باند بیشتری نیاز دارد. اگر شرایط ایمنی فراهم نباشد، شرکتهای هواپیمایی مجبور میشوند پروازها را به تأخیر بیندازند یا لغو کنند.
بنابراین اگر در یک روز بسیار گرم با تأخیر پرواز مواجه شدید، احتمال زیادی وجود دارد که دمای بالا یکی از عوامل اصلی آن باشد.
